Ակտուալ է 21.10.2026-ի դրությամբ։ Հոդվածը փաթեթավորված սննդամթերքի մակնշման մասին է։ Ալկոհոլը, դեղերը և կոսմետիկան կարգավորվում են այլ ակտերով և այստեղ չեն քննարկվում։
Ինչ փաստաթուղթ է գործում
- Հայաստանը կիրառում է Մաքսային միության ՄՄ ՏԿ 022/2011 «Սննդամթերքի մակնշման մասին» տեխնիկական կանոնակարգը (Մաքսային միության հանձնաժողովի 09.12.2011 թ. N 881 որոշում)։ Այն Հայաստանում գործողության մեջ է դրվել ՀՀ կառավարության 01.08.2019 թ. N 1009-Ն որոշմամբ (կետ 1, ենթակետ 9) և նշված է Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի կայքում։
- Կանոնակարգի տեքստը՝ ՄՄ ՏԿ 022/2011, հոդված 4, խմբագրություն 10.11.2024-ի փոփոխություններով (տեքստը ռուսերեն է)։
- Առանձին տեսակների (կաթնամթերք, մսամթերք, հյութեր, մասնագիտացված սնունդ և այլն) համար կան սեփական տեխնիկական կանոնակարգեր՝ մակնշման լրացուցիչ պահանջներով (կանոնակարգի հոդված 1, կետ 4)։
Ինչ նշել փաթեթավորման վրա
Փաթեթավորված սննդամթերքի մակնշումը պարունակում է 11 տվյալ (հոդված 4.1, կետ 1)։
| № | Տվյալ |
|---|---|
| 1 | Արտադրանքի անվանումը |
| 2 | Բաղադրությունը (բացառություններով՝ թարմ չմաքրված և չկտրատված պտուղներ ու բանջարեղեն, մեկ հումքից քացախ, մեկ բաղադրիչից արտադրանք, որի անվանումը նույնացնում է բաղադրիչը) |
| 3 | Քանակը |
| 4 | Պատրաստման ամսաթիվը |
| 5 | Պիտանելիության ժամկետը |
| 6 | Պահպանման պայմանները, իսկ փաթեթը բացելուց հետո, եթե որակը փոխվում է՝ բացելուց հետո պահպանման պայմանները |
| 7 | Արտադրողի անվանումը և գտնվելու վայրը, ներմուծման դեպքում՝ նաև ներմուծողի |
| 8 | Օգտագործման, այդ թվում՝ պատրաստման խորհուրդներ և սահմանափակումներ |
| 9 | Սննդային արժեքի ցուցանիշներ, էներգետիկ արժեքը՝ ջոուլներով և կալորիաներով կամ դրանց բազմապատիկներով |
| 10 | ԳՁՕ-ի մասին տվյալներ |
| 11 | Շուկայում արտադրանքի շրջանառության միասնական նշան |
Պատրաստման ամսաթիվ և պիտանելիության ժամկետ
| Պիտանելիության ժամկետ | Պատրաստման ամսաթիվ | Պիտանելիություն |
|---|---|---|
| մինչև 72 ժամ | «պատրաստման ամսաթիվ». ժամ, օր, ամիս | «պիտանի է մինչև». ժամ, օր, ամիս |
| 72 ժամից մինչև 3 ամիս | օր, ամիս, տարի | «պիտանի է մինչև». օր, ամիս, տարի |
| 3 ամիս և ավելի | ամիս, տարի կամ օր, ամիս, տարի | «պիտանի է մինչև ... վերջ». ամիս, տարի, կամ «պիտանի է մինչև». օր, ամիս, տարի |
«Պատրաստման ամսաթիվ» բառերը կարելի է փոխարինել «արտադրության ամսաթիվ» բառերով, իսկ «պիտանի է մինչև»-ն՝ «պիտանելիության ժամկետ» կամ «օգտագործել մինչև» բառերով (հոդվածներ 4.6, 4.7)։ Շաքարավազի համար նշվում է «պատրաստման տարի»։ Եթե պիտանելիության ժամկետը սահմանափակված չէ, ավելացվում է «Պիտանելիության ժամկետը սահմանափակված չէ պահպանման պայմանների պահպանման դեպքում» գրառումը։
Լեզու
Գրառումները կատարվում են ռուսերենով և անդամ պետության պետական լեզվով, եթե դա պահանջում է նրա օրենսդրությունը (հոդված 4.1, կետ 2)։ Երրորդ երկրներից մատակարարվող արտադրանքի համար արտադրողի անվանումն ու գտնվելու վայրը կարելի է նշել լատինական տառերով կամ արտադրողի երկրի պետական լեզվով, բայց երկրի անվանումը պետք է լինի ռուսերեն (հոդված 4.8, կետ 3)։
Պիտակի վրա պետական լեզվի վերաբերյալ հայկական օրենսդրության կոնկրետ նորմը առաջնային աղբյուրով չենք գտել։ Տպաքանակը տպելուց առաջ պահանջները ճշտեք Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնում։
ԳՁՕ
- ԳՁՕ կիրառմամբ ստացված արտադրանքը մակնշվում է «գենետիկորեն ձևափոխված արտադրանք», «գենետիկորեն ձևափոխված օրգանիզմներից ստացված արտադրանք» կամ «արտադրանքը պարունակում է գենետիկորեն ձևափոխված օրգանիզմների բաղադրիչներ» ձևակերպմամբ։
- Շրջանառության միասնական նշանի կողքին դրվում է նույն ձևի և չափի «ԳՁՕ» նշանը։
- Եթե ԳՁՕ չի կիրառվել, իսկ ԳՁՕ-ի պարունակությունը 0,9% կամ պակաս է, դա պատահական խառնուրդ է, և ԳՁՕ-ի մասին տվյալ չեն նշում (հոդված 4.11, կետ 1)։
Ինչպես կիրառել
- Մակնշումը պետք է լինի հասկանալի, հեշտ ընթեռնելի, հավաստի, ֆոնին հակադրվող և պահպանվի ողջ պիտանելիության ժամկետի ընթացքում (հոդված 4.12, կետ 1)։
- Տառատեսակ՝ առնվազն 2 մմ (փոքրատառեր) անվանման, քանակի, պատրաստման ամսաթվի և պիտանելիության ժամկետի համար։ Առնվազն 0,8 մմ՝ բաղադրության, պահպանման պայմանների, արտադրողի տվյալների, օգտագործման խորհուրդների, մասնագիտացված արտադրանքի սննդային արժեքի և ամսաթվերը ներկայացնող բառերի համար։
- Անվանումը, ամսաթվերը և պահպանման պայմանները նշվում են փաթեթի կամ դժվար հանվող պիտակի վրա։ Մնացածը կարելի է նաև թերթիկ-ներդիրով (հոդված 4.12, կետեր 2, 3)։
- Եթե փաթեթի մեծ կողմը 10 սմ²-ից ոչ ավելի է, տվյալների մի մասը թույլատրվում է տալ պիտակի կամ թերթիկ-ներդիրի վրա (հոդված 4.12, կետ 4)։
- Մանրածախ առևտրի կազմակերպությունների կողմից գնորդի բացակայությամբ ֆասովելիս փաթեթի վրա նշվում են անվանումը, պատրաստման ամսաթիվը, պիտանելիության ժամկետը և պահպանման պայմանները (հոդված 4.12, կետ 5)։
Տրանսպորտային փաթեթավորում
Տրանսպորտային փաթեթավորման վրա նշվում են անվանումը, քանակը, պատրաստման ամսաթիվը, պիտանելիության ժամկետը, պահպանման պայմանները, խմբաքանակի տվյալները և արտադրողը (հոդված 4.2, կետ 1)։
Ինչը չի ներառվել
Ալկոհոլի, վերահսկիչ նշաններով թվային մակնշման և առանձին տեսակների արտադրանքի պահանջները սահմանվում են այլ ակտերով։ Հրապարակումներում հանդիպում է պնդում, թե ՀՀ կառավարությունը վերջերս հաստատել է փաթեթավորման վրա տեղեկատվության պահանջների ցանկ, բայց այդպիսի ակտի տվյալները չենք գտել և չենք բերում։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ի՞նչ պարտադիր պետք է նշել սննդամթերքի փաթեթավորման վրա Հայաստանում
Ո՞ր լեզվով է կատարվում մակնշումը
Պե՞տք է փաթեթի վրա գրել ԳՁՕ
Ո՞րն է տառատեսակի նվազագույն չափը
Գործու՞մ է կանոնակարգը սրճարանների և ռեստորանների համար
Աղբյուրներ և օրենքներ
- ՀՀ կառավարության 01.08.2019 թ. N 1009-Ն որոշում. ՄՄ ՏԿ 022/2011-ի (ՄՄ հանձնաժողովի N 881 որոշում) գործողության մեջ դնելը Հայաստանում, կետ 1(9)
- ՄՄ ՏԿ 022/2011 «Սննդամթերքը՝ դրա մակնշման մասով», հոդված 4 (փոփոխություններով՝ 10.11.2024-ի դրությամբ), ռուսերեն
- ՀՀ Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմին. սննդամթերքի անվտանգության իրավական ակտեր
Հոդվածը տեղեկատվական բնույթ ունի և չի փոխարինում ձեր դեպքով խորհրդատվությանը։
