Հայաստանի հարկային ռեզիդենտությունը 2026-ին. 183 օր, կենսական շահերի կենտրոն, տեղեկանք
Դուք ՀՀ հարկային ռեզիդենտ եք, եթե օրացուցային տարում երկրում գտնվել եք 183 օր և ավելի կամ ձեր կենսական շահերի կենտրոնը Հայաստանում է: Ռեզիդենտը եկամտահարկ է վճարում համաշխարհային եկամուտից, ոչ ռեզիդենտը՝ միայն ՀՀ աղբյուրներից ստացված եկամուտից: Ռեզիդենտի կարգավիճակը հաստատող տեղեկանքը Պետական եկամուտների կոմիտեն տրամադրում է անվճար՝ 2 աշխատանքային օրում:
Բովանդակություն
Հակիրճ
- ՀՀ-ում հարկային ռեզիդենտությունը որոշվում է երկու անկախ հատկանիշով՝ օրացուցային տարում 183 օր գտնվելը կամ երկրում կենսական շահերի կենտրոնը:
- Բավարար է մեկ հատկանիշը:
- Ռեզիդենտը հարկվում է ցանկացած աղբյուրից ստացված եկամտից, ոչ ռեզիդենտը՝ միայն ՀՀ աղբյուրներից:
- Ռեզիդենտության տեղեկանքն անհրաժեշտ է այլ երկրում կրկնակի հարկումից խուսափելու համար: Հայաստանում այն տրվում է անվճար:
Տեղեկատվությունը ստուգվել է ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ, src.am) նյութերով 20.10.2026-ին: ՊԵԿ-ի ձեռնարկը, որի վրա հիմնվում ենք, թվագրված է 2025 թվականի հունվարով: Հարկային օրենսգիրքը հաճախ է փոխվում, ուստի որոշում կայացնելուց առաջ ստուգեք arlis.am-ի ընթացիկ խմբագրությունը:
Ով է ՀՀ հարկային ռեզիդենտը
ՊԵԿ-ի պարզաբանմամբ՝ ֆիզիկական անձը ՀՀ ռեզիդենտ է երեք դեպքում:
| Հատկանիշ | Ինչպես է հաշվվում |
|---|---|
| 183 օր | Հարկային տարում փաստացի գտնվել եք Հայաստանում 183 օր և ավելի: Հարկային տարին հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ն է |
| Կենսական շահերի կենտրոն | Այստեղ են ձեր ընտանիքը կամ տնտեսական շահերը՝ բնակարան, ընտանիք, զբաղմունք, գործունեության վայր |
| Պետական ծառայություն | Դուք Հայաստանի պետական ծառայող եք և ժամանակավորապես աշխատում եք արտերկրում |
183 օրվա կանոնը
- Հաշվվում է օրացուցային տարին, ոչ թե ցանկացած 12 հաջորդական ամիս: Այսպես է գրված ՊԵԿ-ի ձեռնարկում: Որոշ իրավաբանական բլոգներ գրում են «ցանկացած 12 հաջորդական ամիս», սա տարբերվում է ՊԵԿ-ի դիրքորոշումից. առաջնորդվեք ՊԵԿ-ով:
- Ժամանման և մեկնման ամսաթվերը հաշվվում են որպես լրիվ օրեր՝ անկախ այդ օրերին երկրում անցկացրած ժամերի քանակից:
- Եթե տարվա ցանկացած օրվա դրությամբ ճանաչվել եք ռեզիդենտ, ապա ռեզիդենտ եք ամբողջ տարվա համար: Օրինակ՝ հուլիսին ժամանել եք և տարեվերջին հավաքել 183 օր. ռեզիդենտ եք ամբողջ տարվա համար, ներառյալ հունվարից ստացված եկամուտը:
Կացության կարգավիճակ չունենալու դեպքում Հայաստանում մնալու ժամկետի մասին տե՛ս առանձին հոդվածը՝ 180 օր առանց ժամանակավոր կացության: Դա միգրացիոն կանոն է և կապ չունի հարկերի հետ. կարելի է լինել հարկային ռեզիդենտ առանց կացության կարգավիճակի և հակառակը:
Կենսական շահերի կենտրոն
Սա «բովանդակային» հատկանիշ է: Այն գործում է նույնիսկ եթե 183 օրից պակաս եք մնացել: Հայաստանը ձեր շահերի կենտրոնն է, եթե այստեղ ունեք՝
- բնակարան (սեփական կամ մշտական կարգով վարձակալված);
- ընտանիք;
- աշխատանք կամ բիզնես, օրինակ՝ ԱՁ:
Եթե կապեր ունեք նաև այլ երկրի հետ, կրկնակի ռեզիդենտության հարցը լուծվում է կրկնակի հարկումից խուսափելու մասին համաձայնագրով (ՊԵԿ-ը նման դեպքերում խորհուրդ է տալիս դիմել երկու երկրների հարկային մարմիններին):
Ինչն է փոխվում հարկերում. ռեզիդենտ և ոչ ռեզիդենտ
| Ռեզիդենտ | Ոչ ռեզիդենտ | |
|---|---|---|
| Հարկվող եկամուտներ | ՀՀ և արտերկրյա աղբյուրներից | Միայն ՀՀ աղբյուրներից |
| Եկամտահարկի դրույքաչափեր | 5%, 10% կամ 20%՝ ըստ եկամտի տեսակի | Նույն դրույքաչափերը՝ ըստ եկամտի տեսակի |
| Տարեկան հայտարարագիր | Պարտադիր է ՀՀ ռեզիդենտ քաղաքացիների համար՝ համընդհանուր հայտարարագրման շրջանակում (2023-2025) | Այս կանոնով պարտադիր չէ |
| Արտերկրում վճարված հարկ | Կարելի է հաշվանցել ՀՀ հարկից | Չի կիրառվում |
Դրույքաչափերը ՊԵԿ-ի ձեռնարկի համաձայն (2025 թ. հունվար).
| Դրույքաչափ | Որ եկամուտների նկատմամբ |
|---|---|
| 5% | շահաբաժիններ |
| 10% | հոնորարներ (ռոյալթի), բանկային ավանդների և հանրությանը առաջարկվող պարտքային արժեթղթերի տոկոսներ, վարձակալության եկամուտ, գույքի օտարումից եկամուտ (բացառությամբ կառուցապատողի կողմից օտարման), կամավոր կենսաթոշակ |
| 20% | աշխատավարձ և քաղաքացիաիրավական պայմանագրով վարձատրություն, այլ տոկոսներ, այլ եկամուտներ |
Ձեռնարկում դրույքաչափերը կապված են եկամտի տեսակի հետ, ոչ թե ռեզիդենտի կարգավիճակի: Ձեռնարկատերերի հարկային ռեժիմները (շրջանառության հարկ, միկրոձեռնարկատիրություն) այս աղյուսակում չկան, տե՛ս ԱՁ հարկային ռեժիմները:
Երկու կարևոր կետ.
- Ռեզիդենտը պատասխանատու է համաշխարհային եկամուտի համար: Եթե ապրում եք Հայաստանում, իսկ աշխատավարձը վճարվում է Ռուսաստանից, հարկային պարտավորություն կարող է առաջանալ և՛ Հայաստանում, և՛ Ռուսաստանում: Այստեղ օգնում է համաձայնագիրը:
- ՊԵԿ-ի ձեռնարկում համընդհանուր հայտարարագրումը նկարագրված է 2023-2025 թվականների համար: Թե ինչպես է այն գործում 2026-ին, մենք առաջնային աղբյուրով չենք ստուգել:
Հարկային ռեզիդենտության տեղեկանք
Սա «ՀՀ ռեզիդենտի կարգավիճակը հաստատող տեղեկանքն» է (Certificate of Confirmation of RA Resident Status): ՊԵԿ-ը տրամադրում է այն, որպեսզի այն ներկայացնեք արտասահմանյան հարկային մարմնին կամ բանկին և կիրառեք կրկնակի հարկումից խուսափելու մասին համաձայնագիրը:
e-services.src.am պորտալի տվյալներով (ստուգվել է 20.10.2026).
| Պարամետր | Օտարերկրյա ֆիզիկական անձի համար |
|---|---|
| Ով է դիմում | Օտարերկրյա քաղաքացին կամ նրա ներկայացուցիչը |
| Ինչպես | Առցանց՝ YesEm նույնականացմամբ |
| Արժեք | Անվճար |
| Քննարկման ժամկետ | 2 աշխատանքային օր |
| Լրացման ժամանակ | 5-15 րոպե |
| Օրինակ | Ծառայության էջում՝ անգլերեն և հայերեն |
| ԱՁ-ների և կազմակերպությունների համար | Նույնպես անվճար, տրվում է անմիջապես |
Ինչը չկարողացանք հաստատել առաջնային աղբյուրով՝ փաստաթղթերի ցանկը, տեղեկանքի գործողության ժամկետը և այն, թե ինչպես կարող է հայկական փաստաթուղթ չունեցող օտարերկրացին ստանալ YesEm: Այս կետերը գրանցված են բաց հարցերի ցանկում:
Դիմելուց առաջ համոզվեք, որ իսկապես ռեզիդենտ եք. անհրաժեշտ է կա՛մ 183 օր, կա՛մ հաստատված շահերի կենտրոն (օրինակ՝ ԱՁ գրանցում, վարձակալության պայմանագիր, ընտանիք):
Կրկնակի հարկում (հակիրճ)
Կրկնակի հարկումն առաջանում է, երբ երկու երկիր Ձեզ համարում է ռեզիդենտ կամ երկուսն էլ հարկում են նույն եկամուտը: Համաձայնագիրը երկրների միջև բաժանում է հարկելու իրավունքը և սահմանում է կրկնակի ռեզիդենտության կանոնները:
- Հայաստանն ունի համաձայնագրեր տասնյակ երկրների հետ: Ճշգրիտ թիվը և ընթացիկ ցանկը չենք կարող ներկայացնել. ստուգման պահին ՀՀ ֆինանսների նախարարության էջում ցանկը չէր երևում:
- Ռուսաստանի հետ համաձայնագիրը ստորագրվել է 28.12.1996, ուժի մեջ է մտել 17.03.1998 (OECD-ի ցանկով):
- Արտերկրում վճարված հարկը կարելի է հաշվանցել ՀՀ հարկը հաշվարկելիս (ՊԵԿ-ի ձեռնարկ, նվազեցումների բաժին):
Մանրամասն մեխանիզմի և երկրների մասին՝ Կրկնակի հարկում:
Ինչ անել գործնականում
- Հաշվեք օրացուցային տարում գտնվելու օրերը ըստ կնիքների և տոմսերի: Ժամանման և մեկնման օրերը ներառվում են:
- Գնահատեք շահերի կենտրոնը՝ բնակարան, ընտանիք, աշխատանք, ԱՁ:
- Եթե Հայաստանի ռեզիդենտ եք և ունեք արտերկրյա եկամուտ, ստուգեք եկամտի աղբյուր երկրի հետ համաձայնագիրը:
- Եթե արտասահմանյան հարկային մարմինը կամ բանկը տեղեկանք է պահանջում, դիմեք e-services.src.am կայքում:
- Եթե հարկ վճարողի հաշվառման համար (ՀՎՀՀ) չունեք, նախ ստացեք այն՝ ՀԾՀ և ՀՎՀՀ:
- Պահպանեք օրերի հաստատումները՝ տոմսեր, կնիքներ, վարձակալության պայմանագիր:
Հաճախ տրվող հարցեր
Քանի՞ օր պետք է մնալ Հայաստանում՝ հարկային ռեզիդենտ դառնալու համար:
Ի՞նչ է կենսական շահերի կենտրոնը Հայաստանում:
Ի՞նչ հարկեր են վճարում ոչ ռեզիդենտները Հայաստանում:
Ինչպե՞ս ստանալ հարկային ռեզիդենտության տեղեկանք Հայաստանում:
Գործու՞մ է արդյոք Հայաստանում կրկնակի հարկումը:
Աղբյուրներ և օրենքներ
- ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտե (ՊԵԿ). եկամտահարկի և եկամուտների հայտարարագրման ընդհանուր տեղեկատվություն (PDF, 2025 թ. հունվարի տարբերակ)
- e-services.src.am. օտարերկրյա քաղաքացի ֆիզիկական անձի՝ ՀՀ ռեզիդենտի կարգավիճակը հաստատող տեղեկանք (ստուգվել է 20.10.2026)
- e-services.src.am. ՀՀ քաղաքացու՝ ՀՀ ռեզիդենտի կարգավիճակը հաստատող տեղեկանք (ստուգվել է 20.10.2026)
- OECD. Հայաստանի դիրքորոշումը բազմակողմ գործիքի (MLI) վերաբերյալ, կրկնակի հարկումից խուսափելու մասին համաձայնագրերի ցանկ
- ՀՀ ֆինանսների նախարարություն. կրկնակի հարկումից խուսափելու մասին համաձայնագրեր
Հոդվածը տեղեկատվական բնույթ ունի և չի փոխարինում ձեր դեպքով խորհրդատվությանը։
